Linux-Esperanto-HOWTO: Kodoj

Next Previous Contents

## 2. Kodoj

Ekzistas tri internaciaj normoj por signokodoj, kiuj enhavas la esperantajn signojn, la du kutime uzataj estas ISO-8859-3 (Latin-3) kaj Unikodo (Unicode). La unua normo estas por okbitaj signoj kaj la dua por deksesbitaj. Por povi transporti unikodajxojn tra okbitaj kaj sepbitaj medioj ekzistas la kodoj UTF-8 kaj UTF-7.

Cxar Unikodo samtempe difinas koderojn por la signoj de cxiuj lingvoj de la mondo, gxi ricevas pli kaj pli da subteno de programarproduktantoj.

Alie ol ekz. Vindozo NT, Linukso interne uzas okbitajn kodojn. Subteno de Unikodo precipe estas en sistemkomponentoj, kiuj zorgas pri eligado de tekstoj sur la ekrano aux kiuj rilatas al intersxangxo de informoj kun la ekstera mondo. Do estas iom da Unikodo en la konzolo, iom da en X-fenestroj, iom da en la traktado de informoj venantaj per retposxto aux el TTT kaj iom da rilate al dosiersistemoj de KKDoj (Joliet-dosiersistemo). Ofte tiuj komponentoj uzas la okbitan unikodformon UTF-8.

Cxar la subteno de Unikodo en Linukso estas iom malkohera, gxenerale oni preferas ISO-8859-3. Sed supozeble la premisoj sxangxigxos gxis la fino de 1999.

Ampleksajn informojn pri la unuopaj kodoj kun E-signoj en internaciaj normoj kaj en specialaj programoj, vi trovas cxe Edmundo.

Foje vi bezonas la eblecon konverti esperantajn tekstojn de UTF-8 al Latin-3. Por tio vi povas uzi la sekvan Perl-programeton.

> `

>       #!/usr/bin/perl
>       while (<>) {
>         s/\304\210/\306/g;
>         s/\304\211/\346/g;
>         s/\304\234/\330/g;
>         s/\304\235/\370/g;
>         s/\304\244/\246/g;
>         s/\304\245/\266/g;
>         s/\304\264/\254/g;
>         s/\304\265/\274/g;
>         s/\305\234/\336/g;
>         s/\305\235/\376/g;
>         s/\305\254/\335/g;
>         s/\305\255/\375/g;
>         print;
>       };

> `

Por konverti en la alia direkto, intersxangxu la du kolumnojn inter /../../.

Por presi Latin-3ajn tekstojn vi povas uzi solvon de Albert Reiner. Temas pri simpla programeto en Perl uzanta TeX-on por la presado.

Pro kompleteco tie cxi ni donas ankoraux la koderojn de la E-signoj laux la plej vastigxintaj normoj. UTF-8, kiu kodas unikodajn signojn per okbitaj koderoj, estas ekzemple uzata en HTML-pagxoj.

## 2.1 koderoj deksesume

> `

>       litero  Latin-3 Unikodo UTF-8
>       -----------------------------
>       Cx      C6      0108    C4 88
>       cx      E6      0109    C4 89
>       Gx      D8      011C    C4 9C
>       gx      F8      011D    C4 9D
>       Hx      A6      0124    C4 A4
>       hx      B6      0125    C4 A5
>       Jx      AC      0134    C4 B4
>       jx      BC      0135    C4 B5
>       Sx      DE      015C    C5 9C
>       sx      FE      015D    C5 9D
>       Ux      DD      016C    C5 AC
>       ux      FD      016D    C5 AD

> `

## 2.2 koderoj dekume

> `

>       litero  Latin-3 Unikodo UTF-8
>       -------------------------------
>       Cx      198     0264    196 136
>       cx      230     0265    196 137
>       Gx      216     0284    196 156
>       gx      248     0285    196 157
>       Hx      166     0292    196 164
>       hx      182     0293    196 165
>       Jx      172     0308    196 180
>       jx      188     0309    196 181
>       Sx      222     0348    197 156
>       sx      254     0349    197 157
>       Ux      221     0364    197 172
>       ux      253     0365    197 173

> `

## 2.3 koderoj okume

> `

>       litero  Latin-3 Unikodo UTF-8
>       -------------------------------
>       Cx      306     0410    304 210
>       cx      346     0411    304 211
>       Gx      330     0434    304 234
>       gx      370     0435    304 235
>       Hx      246     0444    304 244
>       hx      266     0445    304 245
>       Jx      254     0464    304 264
>       jx      274     0465    304 265
>       Sx      336     0534    305 234
>       sx      376     0535    305 235
>       Ux      335     0554    305 254
>       ux      375     0555    305 255

> `

Next Previous Contents